Yangın çıkış kapısında yönetmelik neyi zorunlu kılıyor?
Kaçış yolu kapılarında açılma yönü, donanım tipi ve kendiliğinden kapanma neden pazarlık konusu değildir? Kararı hangi belgenin verdiğini ve hangi standartların neyi tanımladığını açıklıyoruz.
Yangın kapısı, katalogdan renk seçer gibi seçilen bir ürün değildir. Bu grupta
kararı mimari tercih değil, projenin yangın raporu ve ilgili mevzuat verir.
Türkiye'de temel çerçeveyi Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik
çizer.
Kararı hangi belge verir?
Projenin yangın raporu; binanın kullanım sınıfını, kaçış yollarını, kaçış
mesafelerini ve her kapının hangi performansta olması gerektiğini belirler.
Kapı üreticisi bu rapora göre üretim yapar — raporu üretici yazmaz.
Bu yüzden teklif aşamasında ilk istediğimiz şey ürün kodu değil, yangın
raporudur.
Pazarlık konusu olmayan başlıklar
- Açılma yönü. Kaçış yolu kapıları kaçış yönüne doğru açılır. Kaçan
kalabalığın kapıyı kendine doğru çekmesi beklenemez.
- Kendiliğinden kapanma. Yangın kapısı açık kaldığında hiçbir dayanım
değeri anlam taşımaz; kapı kapatıcı bu yüzden donanımın parçasıdır.
- Kaçış yolunun kesilmemesi. Kapı, açıldığında kaçış yolunun serbest
genişliğini daraltmayacak biçimde konumlanmalıdır.
- Donanımın kilitlememesi. Kaçış yönünde kapı, anahtar gerektirmeden
açılabilmelidir.
Hangi standart neyi tanımlar?
Aşağıdakiler ürünün nasıl deneye tabi tutulup sınıflandırıldığını anlatan sektör
referanslarıdır:
- TS EN 1634-1 — kapı ve kasa takımının yangına dayanımının fırın deneyiyle
ölçülmesi. Dayanım süresi bu deneyle belirlenir.
- TS EN 13501-2 — deney sonucunun sınıfa çevrilmesi. E bütünlüğü, I
yalıtımı, S duman geçirgenliğini, C kendiliğinden kapanmayı gösterir.
- TS EN 16034 — yangına dayanım veya duman kontrol özellikli kapılar için
performans şartları.
- TS EN 1125 — panik çıkış donanımı (yatay itmeli çubuk). Kalabalık
olabilecek, kullanıcısının kapıyı tanımadığı kaçış yollarında kullanılır.
- TS EN 179 — acil çıkış donanımı (kol veya itmeli plaka). Kullanıcının
binayı ve kapıyı tanıdığı, kalabalık oluşmayan çıkışlar içindir.
- TS EN 1154 — kapı kapatıcı şartları.
Panik bar mı, acil çıkış kolu mu?
Bu ikisi karıştırılır. Ayrım kullanıcının kapıyı tanıyıp tanımadığına dayanır:
alışveriş merkezi, sinema, okul gibi kalabalığın kapıyı tanımadığı yerlerde
panik donanımı; personelin bildiği teknik hacim çıkışlarında acil çıkış donanımı
kullanılır.
Şaft ve teknik hacim
Şaft kapakları ve teknik hacim girişleri de bu grubun parçasıdır. Menfez
ihtiyacı havalandırma gereksinimine göre belirlenir ve yine raporda görünür.
Sonuç
Yangın kapısında doğru sıralama şudur: önce yangın raporu, sonra kaçış yönü ve
açıklık ölçüsü, sonra donanım seçimi, en sonda yüzey ve renk. Ters sıradan
gidilirse yeniden üretim kaçınılmaz olur.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır. Projenize ait zorunluluklar yalnızca ilgili
yangın raporu ve yetkili idare değerlendirmesiyle belirlenir.
Bu yazı genel bilgilendirme amaçlıdır; proje kararları yerinde keşif ve ilgili mevzuat değerlendirmesiyle verilir.